de taal van steen
naast de zintuiglijke ervaring die een beeld
kan oproepen
is de taal van steen ontdekken
een pure beleving
de taal
gesproken of geschreven
op afstand zetten
niet langer letten
op toegekende
betekenissen
van critici
toegeschreven taalspelletjes
die vermoeien
die als een woordenbrij
uit de pen van
de kunstbeschouwer vloeien
oerkrachten laten zich
niet in een keurslijf
dwingen
een steen laat zich niet voorstaan
op kracht
hoeft niet op een sokkel
niet per se belicht
een steen heeft zijn eigen taal
hij floreert
door de werking van het licht
hij profiteert
van de wisseling van de seizoenen
de schaduwlijnen
de invloeden van het weer
hij glorieert
dankzij de kracht van de zon en
de verkleuring van zijn breuklijnen
zwerfstenen hebben een naam
muzikaal gezien een streling voor het oor met veelstemmige namen als
larvikiet
tönsbergiet
kjelsasiet
lardaliet
veelkleurig
verschillend in
structuur , korreling
en mineralogische
samenstelling
titels van beelden
stoer en stevig
zwevend of licht
achter elkaar gezet
klinken als een gedicht:
de wachter
horizon
vuursteen
light my fire
gewichtheffer
anyway the wind blows
bij heldere hemel ziet men
de glimlach van een ster
don’t be afraid of the dark
grote beer
it came out of the sky
heb jij die vogel gezien ?
in de welhaast magische Drentse driehoek
Drouwen-Bronneger-Borger
stand- en vindplaats van
ettelijke hunebedden
staat als symbool
van oerkracht
en als ode aan
daad- en draagkracht
de gewichtheffer
had de steen in het dorp
Borger heimwee ?
de steen,
een rapakivi,
die het centrum sierde,
werd teruggebracht
naar Åland
een eiland tussen Zweden en Finland
waar het met
alle egards werd binnengehaald
Borger achterlatend
met een lege plek
waar tot op de dag van vandaag
bloemen worden gelegd
zwerfstenen horen vanouds thuis op
oude gronden en haar oude verbanden
als grenssteen, gedenksteen,
hunebed, erfscheidingssteen
of anoniem in mozaïekverband
nu steken ze steeds meer de kop op
een park in Voorburg
op een oude strandwal
waar 5000 jaar geleden
al mensen bivakkeerden
en waar nu zeven stenen
het kenmerkende beeld van de
eeuwige Grote Beer vormen
de Vuursteen
in Hoorn op een landtong
aan de boorden van
het IJsselmeer
op de Nieuwendammerdijk
voorbij Schellingwoude
staat Anyway the wind blows
volledig in de geest van Nescio en
zijn Titaantjes
die hier wandelden, lees Mene Tekel
bij De Kiel
wederom in Drenthe staat
de Zevenmarkensteen
op de grens van zeven boermarken
de middeleeuwse organisatie
van vrije boeren
en sinds mensenheugenis
indrukwekkend
langs de Schansweg rond Steenwijk
in de beschutting van
de stuwwal,
de Steenwijker kamp
waar de mist zich
overheen plooit
alvorens de stad binnen te glijden
zwerfstenen hoeven niet of nauwelijks bewerkt
niet nodig om het beeld te bevrijden uit de steen
de steen is het beeld
in ver vervlogen tijden gevormd
en al rollend schuivend en botsend
tijdens hun lange reis
uit het hoge Noorden
naar dit land van zand, veen en klei
waar ze tot rust zijn gekomen
en waar ze nog steeds
bij het ploegen
bovenkomen
of onverklaarbaar
zelf naar het licht kruipen
de steen wil gezien worden
laat ons genieten van zijn beeld
[andere wereldbeelden even vergetend]
dat we betoverd raken door zijn taal
Steenwijk, 8 januari 2025 Theo van de Bles