Beeldtaal – Taalbeeld
Een gesprek kan ook over letters gaan
sommige woorden hebben weinig letters
vaak is dat genoeg
‘Dit woord heeft zeven letters’
las ik in een artikel:
n o w h e r e
n e r g e n s
het woord van de ontheemde, de vluchteling,
de eenzame, de banneling
nergens
sluitstuk
van het vierluik:
ergens – elders – overal – nergens
Vormt dit een uitgangspunt voor een goed gesprek
dat gaat over beeldtaal ?
brengen beelden begrip ?
staan ze aan de basis voor verbeelding ?
Ons taalbeeld moet opnieuw
gefundeerd:
we hebben zo langzamerhand
afgeleerd
wat taal ons te zeggen heeft
we dreigen
een land
van laaggeletterden te worden;
gelukkig het volk
dat kunstenaars heeft,
die als letterzetters
ons bij de les houden
‘Lees maar, er staat niet wat er staat’ zegt
Martinus Nijhoff in zijn episch gedicht Awater
er staat niet altijd wat er staat
er staat meer,
maar we zijn de taalverwerving van het kind
in ons
verleerd
Kijk met de ogen van een kind
ga door de knieën
voor het juiste perspectief
en zet dan je blik
opnieuw op scherp
Kijken door de ogen van de primitieve mens
zij zagen meer dan wij
voor mogelijk houden
voor het eerst maakten handen , oh sensatie ,
wat ogen zagen
is het waar? het is waar!
hun gereedschap heeft de tijd overleefd
zij leverden de grondslag voor onze technologie
hun schetsen werd tekenen
Hun tekens evalueerden tot
spijkers, runen,
hiërogliefen en letters
wist u dat er
beeldsonetten worden gemaakt?
Dan is het beeld al bijna woord
geworden
Taal verschijnt in de vorm van
gedichten, citaten, aforismen
en leent zich bij uitstek
om op gebouwen, kademuren,
vloeren, hijskranen, onder bruggen en zelfs
op vuilniswagens
te stralen,
zo houdt taal ons bij de les
dwingt ons te lezen –
drink dan die woorden
proef ze één-voor-één
Kunst moet altijd
een relatie hebben
met de omgeving
waarin ze geplaatst wordt,
dat is de opdracht
voor de kunstenaar
die zijn verbeelding als geschenk geeft
Het aardgasmolecuul CH4
miljardvoudig vergroot en
op het voormalig land
van de Groningse boer Boon gepoot
is een geschenk van het
bedrijf dat NAM
‘Het aardgas maakte de opbouw
van een sociaal stelsel
en daarmee de overgang
naar een verzorgingsstaat
mogelijk’ ,
juichte de opdrachtgever
bij de onthulling van CH4
Letters vormen woorden
en klinken hier als een gotspe!
heel veel letters:
nee, dan het beeld, het andere monument,
200 m verderop :
BARST,
met 5 letters is alles gezegd
Moet zo’n molecuul
in de middenberm van de A7
dan uit schaamte
verdwijnen…..?
het geschenk voelt niet meer
als zodanig:
Grote gasvelden
generaties geldelijk gewin,
een lappendeken
van kleine gasvelden
hier en nu
en later
volgepompt met afvalwater
en als compensatie gasbedrijven die gewonnen geld doorsluizen
naar verenigingen
en dorpshuizen
‘Zo lang je letters leest
werkt je verstand’,
schreef
Menno Wigman en
letterbeelden schragen dat
Kijk naar beelden
Wat er is – water is en zelfs is er wat – er is wat !
kijk naar Emmens licht en zie immens licht
zelfs de B van Brandweer
staat ons bij
beeldtaal en taalbeeld
en wat doen al die beelden
met ons ?
Gelukkig de mens
die oog heeft voor
de ruimte om zich heen……
en laat het nou letterlijk
om die ruimte
gaan…
Kunst in de openbare ruimte
vraagt om van alle kanten
bekeken te worden,
nodigt ons van harte uit!
Maar eerst een goed gesprek !
Steenwijk, 12 maart 2024, Theo van de Bles